Ograniczniki przepięć SPD – ochrona instalacji elektrycznych

Ograniczniki przepięć (SPD), nazywane również ochronnikami przepięciowymi, to urządzenia przeznaczone do ograniczania przepięć przejściowych w instalacjach elektrycznych. Pomagają zmniejszać ryzyko uszkodzenia urządzeń i elementów instalacji wskutek przepięć pochodzenia atmosferycznego oraz łączeniowego.

W hurtowni elektrycznej ELFRA znajdziesz aparaturę modułową przeznaczoną do wyposażenia rozdzielnic elektrycznych. Przy wyborze ogranicznika przepięć należy uwzględnić jego typ, parametry elektryczne, układ sieci oraz wymagania dotyczące koordynacji ochrony przepięciowej.

Sprawdź również aparaturę modułową w ELFRA.

Do czego służy ogranicznik przepięć?

Ogranicznik przepięć służy do ograniczania wartości przepięć przejściowych poprzez odprowadzanie prądu udarowego i ograniczanie napięcia na chronionych zaciskach, zgodnie z konstrukcją oraz parametrami urządzenia.

Przepięcia mogą powstawać między innymi w wyniku:

• Wyładowań atmosferycznych – bezpośrednich lub pobliskich, których skutki mogą oddziaływać na instalację.
• Operacji łączeniowych – związanych z załączaniem i wyłączaniem określonych obciążeń.
• Zjawisk przejściowych w sieci – powodujących krótkotrwałe wzrosty napięcia.

Ogranicznik przepięć jest elementem szerszego systemu ochrony. Sam montaż SPD nie gwarantuje pełnej ochrony przed wszystkimi skutkami wyładowań atmosferycznych ani przed długotrwałym wzrostem napięcia.

Rodzaje ograniczników przepięć – typ 1, typ 2 i typ 3

Jednym z podstawowych kryteriów doboru jest typ ogranicznika przepięć, określający między innymi jego przeznaczenie i wymagania badawcze.

Ograniczniki przepięć typ 1 (T1)

Ograniczniki przepięć typu 1 są przeznaczone do odprowadzania części prądu piorunowego i ograniczania przepięć w odpowiednio zaprojektowanych instalacjach. Stosuje się je w miejscach wynikających z analizy ochrony odgromowej i przepięciowej budynku.

W starszym nazewnictwie handlowym urządzenia te bywają określane jako ograniczniki klasy B.

Ograniczniki przepięć typ 2 (T2)

Ograniczniki przepięć typu 2 są stosowane do ograniczania przepięć przejściowych w instalacjach niskiego napięcia. Często montuje się je w rozdzielnicach, zgodnie z projektem i wymaganiami koordynacji ochrony.

W starszym nazewnictwie handlowym spotyka się określenie ogranicznik klasy C.

Ograniczniki przepięć typ 3 (T3)

Ograniczniki przepięć typu 3 są przeznaczone do ochrony uzupełniającej, zwykle bliżej wrażliwych odbiorników. Powinny być odpowiednio skoordynowane z pozostałymi stopniami ochrony przepięciowej.

Ograniczniki przepięć T1+T2 – popularne rozwiązania B+C

Ograniczniki przepięć T1+T2 łączą właściwości urządzeń badanych według wymagań dla typu 1 i typu 2. W handlu często są określane jako ochronniki B+C.

Rozwiązania T1+T2 mogą być stosowane w określonych punktach instalacji, zależnie od projektu, parametrów przyłącza, układu sieci i wymagań ochrony odgromowej.

Nie należy zakładać, że każdy ogranicznik T1+T2 nadaje się do dowolnej instalacji. Istotne są między innymi zdolność odprowadzania prądu udarowego, poziom ochrony napięciowej oraz warunki montażu.

Ograniczniki przepięć 1P, 1P+N, 3P i 3P+N

Ograniczniki przepięć występują w różnych konfiguracjach połączeń, dopasowanych do układu instalacji.

• SPD 1P – wykonania przeznaczone do określonych układów ochrony jednego toru.
• SPD 1P+N – konfiguracje wykorzystywane w odpowiednich instalacjach jednofazowych.
• SPD 3P – rozwiązania stosowane w określonych układach trójfazowych.
• SPD 3P+N – konfiguracje przeznaczone do odpowiednich instalacji trójfazowych z przewodem neutralnym.

Dobór konfiguracji SPD musi uwzględniać układ sieci, na przykład TN-S, TN-C lub TT, oraz zalecany schemat podłączenia. Nie każda konfiguracja jest odpowiednia dla każdego układu sieciowego.

Najważniejsze parametry ograniczników przepięć

Podczas porównywania ochronników przepięciowych warto sprawdzić oznaczenia techniczne urządzenia.

Uc – maksymalne napięcie trwałej pracy

Uc określa maksymalne napięcie, które może być stale przyłożone do SPD w przewidzianych warunkach pracy. Parametr ten musi być odpowiednio dobrany do instalacji.

Up – poziom ochrony napięciowej

Up to parametr opisujący poziom ochrony napięciowej urządzenia w określonych warunkach badania. Przy doborze ochrony należy uwzględnić odporność udarową chronionych urządzeń oraz wpływ przewodów połączeniowych.

In – znamionowy prąd wyładowczy

In jest parametrem określającym zdolność odprowadzania prądu wyładowczego o zdefiniowanym kształcie, stosowanym podczas badań urządzeń SPD typu 2.

Imax – maksymalny prąd wyładowczy

Imax określa maksymalny prąd wyładowczy o zdefiniowanym kształcie, deklarowany dla odpowiednich ograniczników przepięć.

Iimp – prąd udarowy

Iimp jest istotnym parametrem urządzeń typu 1, odnoszącym się do zdolności odprowadzania prądu udarowego o określonym przebiegu.

Wartości tych parametrów nie są wzajemnie zamienne. Przy wyborze SPD należy korzystać z dokumentacji producenta i wymagań projektu.

Ograniczniki przepięć ETI, Hager i Kanlux

Przy kompletowaniu ochrony przepięciowej warto porównywać aparaturę elektrotechniczną producentów takich jak ETI, Hager i Kanlux, zwracając uwagę na rzeczywistą dostępność odpowiednich modeli oraz ich parametry techniczne.

ETI – ograniczniki przepięć i aparatura zabezpieczająca

ETI oferuje urządzenia ochrony przepięciowej oraz aparaturę zabezpieczającą do instalacji elektrycznych. Przy doborze ogranicznika należy sprawdzić jego typ, konfigurację, parametry udarowe i wymagania dotyczące zabezpieczenia poprzedzającego.

Dokumentacja i oferta producenta: ETI.

Hager – ochrona przepięciowa rozdzielnic

Hager oferuje aparaturę do rozdzielnic elektrycznych, w tym rozwiązania związane z ochroną przepięciową. Wybór odpowiedniego SPD powinien uwzględniać układ instalacji i koordynację z innymi urządzeniami ochronnymi.

Dokumentacja i oferta producenta: Hager.

Kanlux – aparatura modułowa do instalacji elektrycznych

Kanlux, w tym marka Kanlux IDEAL TS, oferuje aparaturę elektrotechniczną do rozdzielnic. Podczas doboru ochrony przepięciowej należy sprawdzić dostępność konkretnego urządzenia SPD oraz jego dokumentację techniczną.

Dokumentacja i oferta producenta: Kanlux.

F&F i Zamel – urządzenia automatyki współpracujące z instalacją

Rozdzielnice wyposażone w ograniczniki przepięć mogą zawierać również urządzenia sterowania, kontroli napięcia i automatyki. W tym zakresie warto uwzględnić rozwiązania producentów F&F i Zamel.

F&F – kontrola napięcia i automatyka

F&F oferuje przekaźniki kontrolne, napięciowe i inne urządzenia automatyki instalacyjnej. Mogą one pełnić funkcje nadzoru i sterowania, ale nie zastępują ogranicznika przepięć SPD.

Sprawdź oficjalną stronę F&F.

Zamel – automatyka i sterowanie instalacjami

Zamel oferuje urządzenia automatyki budynkowej, sterowania i sygnalizacji. W odpowiednio zaprojektowanych instalacjach mogą one stanowić uzupełnienie wyposażenia rozdzielnicy chronionej za pomocą właściwie dobranych SPD.

Sprawdź oficjalną stronę Zamel.

Jak dobrać ogranicznik przepięć do rozdzielnicy?

Przed wyborem ogranicznika przepięć należy uwzględnić:

• Typ SPD – T1, T2, T3 lub urządzenie kombinowane.
• Układ sieci – np. TN-S, TN-C lub TT.
• Konfigurację połączeń – np. 1P+N albo 3P+N.
• Napięcie Uc – zgodne z parametrami instalacji.
• Poziom ochrony Up – odpowiedni do chronionych urządzeń.
• Parametry udarowe – takie jak In, Imax i Iimp.
• Wymagania dotyczące zabezpieczenia poprzedzającego – zgodne z dokumentacją SPD.
• Koordynację stopni ochrony – gdy w instalacji stosowanych jest kilka SPD.
• Warunki montażu – w tym długość i sposób prowadzenia przewodów przyłączeniowych.

Dobór SPD powinien uwzględniać wymagania właściwych norm, projekt instalacji oraz instrukcję producenta. Montaż należy powierzyć osobie posiadającej odpowiednie kwalifikacje.

Ograniczniki przepięć w hurtowni elektrycznej ELFRA

W hurtowni elektrycznej ELFRA możesz sprawdzić aparaturę do rozdzielnic oraz rozwiązania służące do ochrony instalacji elektrycznych. Porównaj parametry ograniczników przepięć i dobierz urządzenie do wymagań swojej instalacji.

Zobacz również pełną ofertę aparatury modułowej ELFRA.

Najczęściej zadawane pytania o ograniczniki przepięć

Co oznacza SPD?

SPD to skrót od angielskiego określenia Surge Protective Device, oznaczającego urządzenie do ochrony przed przepięciami przejściowymi.

Czym różni się ogranicznik przepięć T1 od T2?

SPD typu 1 jest badany między innymi pod kątem odprowadzania prądu udarowego o przebiegu właściwym dla części prądu piorunowego. SPD typu 2 jest przeznaczony do ograniczania przepięć przejściowych w instalacjach niskiego napięcia i podlega innym wymaganiom badawczym.

Co oznacza ogranicznik przepięć B+C?

B+C to popularne, starsze określenie handlowe urządzeń kombinowanych, obecnie opisywanych najczęściej jako T1+T2.

Czy ogranicznik przepięć chroni przed każdym wzrostem napięcia?

Nie. SPD służy do ograniczania przepięć przejściowych. Nie zastępuje urządzeń przeznaczonych do ochrony przed długotrwałym wzrostem napięcia.

Jaki ogranicznik przepięć wybrać do instalacji trójfazowej?

Wybór zależy od układu sieci, konfiguracji instalacji i projektu ochrony przepięciowej. W określonych układach stosuje się urządzenia 3P lub 3P+N.

Czy ogranicznik przepięć wymaga dodatkowego zabezpieczenia?

W zależności od konstrukcji SPD, parametrów instalacji i wymagań producenta może być konieczne odpowiednie zabezpieczenie poprzedzające. Należy sprawdzić dokumentację konkretnego urządzenia.

ELFRA – ograniczniki przepięć SPD, ochrona przepięciowa i aparatura modułowa do rozdzielnic elektrycznych.